خطای تکراری در آزمایشگاه های ژنتیکی

چند وقت پیش یکی از دوستان بنده که ارادت ویژه ای به ایشون دارم و مسئول فنی یک آزمایشگاه ژنتیکی هستند به بنده زنگ زد و گفت میشه اون مقاله ای که مربوط به مقایسه تست سل فری با لوله استرک و لوله CBC رو برام بفرستی.
گفتم چشم دکتر جان هرچند لینکش تو سایت هست ولی برات می فرستم.
گفت سریع بفرست.
گفتم دکتر جان مشکلی پیش اومده؟!
گفت نه، تو استان خودمون یکی از آزمایشگاه های ژنتیک جواب تست سل فری که مثبت بوده رو منفی جواب داده (False Negative) و یه بچه داون به دنیا اومده و الان بنده رو به عنوان داور خواستند که نظر بدم. بنده هم ریپورتی که بیمار دادن رو دیدم از نظر بنده با توجه به فتال فرکشن(Fetal Fraction) این تست باید تکرار می شده که ازمایشگاه مربوطه اهمال کاری کرده و این کار صورت نگرفته و الان هم برای نظر خودم نیاز به مستندات دارم و به همین بهانه می خوام این موضوع رو از چند جنبه برسی کنیم

1: چرا آزمایشگاه های ژنتیک از CBC استفاده می کنند؟
شاید زیاد به فکر کردن نباشه فقط و فقط برای سود بیشتر البته تمامی آزمایشگاه هایی که از لوله CBC استفاده می کنند به بهانه های مختلف این موضوع رو توجیه می کنند: یه عده می گن لوله استرک تو بازار نیست، واقعا نیست؟ یه عده می گن لوله قیمتش گرونه؟ بیماری که حداقل 7 میلیون پول تست سل فری میده به نظرتون منطقیه که 150 تومن براش هزینه نکنیم تا درست جواب بدیم هرچند اکثرا هزینه لوله رو هم از بیمار می گیرند یا نه خیلی از آزمایشگاه ها که ارسال می کنند. خب چرا مرکز نمی‌فرستی که لوله استرک هم برات تامین می کنه!؟ یه عده می گن اگر همون موقع نمونه رو می گیری سریع پلاسما رو جدا کنی مشکلی پیش نمی یاد. خب مورد بالا و مورد هایی که هر سال داره پیش میاد چی میگن پس. اصلا کسی که دستگاه سل فری رو ساخته آیا از نظر عقلی مشکل داشته که بگه با این لوله فقط تست انجام بشه؟ درضمن آزمایشگاهایی که نمونه سل فری از مراکز می گیرن چه تضمینی هست اوپراتور همون موقع پلاسمای نمونه رو جدا کنه و به فرض هم جدا کنه اکثر مواردی نمونه رو از شهرستان می فرستن با این تغییرات دمایی تو مسیر، چه جوری می تونن تضمین کنن که نمونه پایدار مونده و بهش آسیبی وارده نشده.

2: فکر کنم مورد اول کامل قانعتون کرد اما می ریم جلوتر، چرا لوله CBC نباید برای تست سل فری استفاده بشه و چه مشکلاتی پیش میاد؟
اولین مورد: کاملا مشخصه همه می دونن که طبق همون مقاله و داده های آزمایشگاه های مختلف نشون می ده کامل فتال فرکشن نمونه تغییر می کنه و از طرفی نمونه پایدار نخواهد ماند. همین موضع منجر به False Positive و False Negative جواب خواهد شد.
دومین مورد: وقتی نمونه سل فری با CBC گرفته میشه معمولا با یک لوله گرفته نمی شه درسته؟ معمولا از دو یا سه لوله استفاده میشه …آیا زیاد شدن تعداد لوله سبب افزایش احتمال خطای آزمایشگاهی نمیشه؟ آیا احتمال جابه جایی نمونه مخصوصا مراکزی که تعداد نمونه بالا دارن نمیشه؟
سومین مورد: اکثرا الان لوله ایرانی CBC تو بازار هست ایا کیفیتش با لوله استرک که هیچ با لوله CBC خارجی یکیه؟ این مورد دیگه قابل تحمل نیست بیشتر توضیح نمی دم.

3: False Positive و False Negative جواب بشه مگه چیه؟
بیمه کردیم پول دیه شو می دیم واقعا جای تاسف داره این مورد رو از زبان بعضی ها شنیدم.
اولا: وقتی جواب اشتباه می شه همون مراکزی که بیمه می کنن سریع از زیرش در میرن. کسی تا حالا شنیده مرکزی که بیمه کرده پول بیمه رو بیمار پرداخت کرده؟ بله پرداخت شده از جیب مسئول فنی
دوما: نظام پزشکی هیچ کسی رو مقصر نمی دونه جز مسئول فنی(خب مسئول فنی محترم چرا تستی که با لوله استرک انجام نشده امضا می زنید؟ هم با این درآمده ها باید دیه بدی هم سابقت خراب بشه!)
سوما: این درسته بیمار بیش از 7 میلیون خرج کنه بعد یه بچه داون بزاری رو دستش؟
چهارما: آیا منطقیه که به خاطر 150 هزار تومن یک عمر دیه بدیم، اونم از جیب مسئول فنی؟

keyboard_arrow_up